በፔሳሕ ቤንሰን • 26 ኦክቶበር 2026
ኢየሩሳሌም፣ 26 ኦክቶበር 2026 (TPS-IL) — የቴል አቪቭ ዲስትሪክት ፍርድ ቤት ሰኞ ዕለት ስትራቴጂካዊ አማካሪው ጻሂ ሊበር በ«የባሕር ሰርጓጅ መርከብ ጉዳይ» ጉቦ በማሸማገል ጥፋተኛ ብሏቸዋል፤ ይህም ከዋና ዋና የእስራኤል የባሕር ኃይል ግዥ ስምምነቶች ጋር በተያያዘ የተፈጠረ እና በአሁኑ ወቅት ከጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ እና ከሌሎች ከፍተኛ ባለሥልጣናት ምስክርነት ለመስማት እየተዘጋጀ ባለው የመንግሥት መርማሪ ኮሚሽን እየተመረመረ ያለ የሙስና ቅሌት ነው።
እንደ ክሱ ከሆነ ሊበር ለሊኩድ ፓርቲ ዋና ዳይሬክተር ለዴቪድ ሻራን በጉቦ መልክ እንዲያስተላልፉ ከነጋዴው ሚኪ ጋኖር 93,000 ሼኬል ($25,000) ተቀብለዋል። የሊበር ክስ የባሕር ኃይል ግብይቶቹን በተመለከተ የተነሱ የሙስና ውንጀላዎች የወንጀል ምርመራ ከሆነው ከዋናው መዝገብ 3000 ክስ ተለይቶ የታየ ነው።
ይህ የጥፋተኝነት ውሳኔ የተላለፈው የመንግሥት መርማሪ ኮሚሽኑ ወደ ወሳኝ ምዕራፍ በገባበት ወቅት ነው። የቀድሞው የጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት አሸር ግሩኒስ በጤና ችግር ምክንያት ከኮሚሽኑ ሊቀመንበርነት እየለቀቁ ሲሆን፣ ጡረተኛው የጠቅላይ ፍርድ ቤት ዳኛ ዝቪ ዚልበርታል ኃላፊነቱን እንደሚረከቡ የጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት ይስሐቅ አሚት እሑድ ዕለት አስታውቀዋል። በተጨማሪም አሚት የማዕከላዊ-ሎድ ዲስትሪክት ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት የሆኑትን ሩት ሎርክን የኮሚቴው አባል እንዲሆኑ ሾመዋል።
ኮሚሽኑ በ1 ኖቬምበር ችሎቶችን ለመጀመር የያዘ ሲሆን፣ ኔታንያሁ በ7 ዲሴምበር ይመሰክራሉ ተብሎ ይጠበቃል። የተጠሩት ሌሎች ግለሰቦች የእስራኤል መከላከያ ሠራዊት (IDF) ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ሌተና ጄኔራል ኢያል ዛሚር፣ የቀድሞው ፕሬዚዳንት ሬኡቨን ሪቭሊን፣ የቀድሞው የመከላከያ ሚኒስትር ሞሼ ያአሎን እና የምርመራው ግኝቶች በግላቸው ሊያስጠይቃቸው እንደሚችል የሚገልጹ የማስጠንቀቂያ ደብዳቤዎች የደረሷቸው ሌሎች ከፍተኛ ባለሥልጣናት ይገኙበታል።
የባሕር ሰርጓጅ መርከብ ጉዳይ ከጀርመኑ የመርከብ አምራች ቲሰንክሩፕ (ThyssenKrupp) ጋር የተደረጉ የግዥ ስምምነቶችን ያማከለ ሲሆን ይህም በግምት 1.5 ቢሊዮን ዩሮ ($1.6 ቢሊዮን) የሚያወጡ ሦስት የባሕር ሰርጓጅ መርከቦችን እና ወደ 430 ሚሊዮን ዩሮ ($482 ሚሊዮን) የሚያወጡ የሳአር 6-ክፍል የሚሳኤል መርከቦችን መግዛትን ያካትታል።
መርማሪዎች የሙስና እና የጥቅም ግጭት ውንጀላዎችን እንዲሁም የንግድ ጉዳዮች በእስራኤል ብሔራዊ ደህንነት ላይ ተጽዕኖ በሚያሳድሩ ውሳኔዎች ላይ ተጽዕኖ አሳድረው እንደሆነ መርምረዋል። ዋና ዋና ጥያቄዎች የባሕር ሰርጓጅ መርከቦችን ብዛት የማስፋት ውሳኔን፣ ለጦር መርከቦቹ የወጣውን ዓለም አቀፍ ጨረታ መሰረዝን እና ጀርመን ለግብፅ የባሕር ሰርጓጅ መርከቦችን እንድትሸጥ እስራኤል ያሳለፈችውን ይሁንታ ያካትታሉ፤ ይህም የእስራኤልን ወታደራዊ የበላይነት ስለመጠበቅ አሳሳቢ ሁኔታ ፈጥሮ ነበር።
በ2021 የቀድሞው የቲሰንክሩፕ የእስራኤል ተወካይ ጋኖርን ጨምሮ በተጠረጠረው ጉቦ ጋር በተያያዘ በበርካታ ግለሰቦች ላይ ክስ ተመስርቶ ነበር። ጋኖር የመንግሥት ምስክር ለመሆን ስምምነት ፈርሞ የነበረ ቢሆንም፣ መርማሪዎች የሐሰት መግለጫ እንድሰጥ ጫና አድርገውብኛል በማለት በኋላ ላይ ራሱን አግልሏል። በመቀጠል ፍርድ ቤቱ ለፖሊስ የሰጠው ቃል በማስረጃነት እንዳይያዝ ያቀረበውን ጥያቄ ውድቅ አድርጎታል።
በጁን 2024 ኮሚሽኑ ለኔታንያሁ፣ ለያአሎን፣ ለቀድሞው የሞሳድ ኃላፊ ዮሲ ኮሄን፣ ለቀድሞው የባሕር ኃይል አዛዥ ራም ሮትበርግ እና ለቀድሞው ከፍተኛ የባሕር ኃይል መኮንን አቭነር ሲምሆኒ የማስጠንቀቂያ ደብዳቤዎችን አውጥቷል። ኮሚሽኑ ግኝቶቹ ኔታንያሁን በብሔራዊ ደህንነት ላይ ጉዳት ባደረሱ ውሳኔዎች ውስጥ ተጠያቂ ሊያደርጋቸው እንደሚችል አስጠንቅቋል።
የኮሚሽኑ ምርመራ ከወንጀል ሂደቱ የተለየ ሲሆን፣ በግዥ ስምምነቶቹ ዙሪያ የተደረጉትን የውሳኔ አሰጣጦች እና በእስራኤል ደህንነት ላይ ያላቸውን አንድምታ ይመረምራል።