በቲፒኤስ-አይኤል • 20 ሜይ 2026
እየሩሳሌም፣ 20 ሜይ 2026 (ቲፒኤስ-አይኤል) — እንደ ጦርነት ያሉ ሰፊ ቀውሶች ብሔራዊ ሥርዓቶችን ሲያስተጓጉሉ፣ የአካባቢ ማህበረሰቦች ብዙውን ጊዜ የዕለት ተዕለት ሕይወት የጀርባ አጥንት ይሆናሉ። ከዕብራይስጥ ዩኒቨርሲቲ እና ከቤን-ጉርዮን ዩኒቨርሲቲ የመጡ እስራኤላዊ ተመራማሪዎች እንደገለጹት መደበኛ የአስተዳደር መዋቅሮች ውጥረት ውስጥ በሚገቡበት ጊዜ ነዋሪዎች እና ሰፈሮች ድርጅቶች አስፈላጊ አገልግሎቶችን ለመጠበቅ በተደጋጋሚ ጣልቃ ይገባሉ።
ጥናቱ እንደሚያመለክተው ከጋዛ እና ከሰሜን ድንበር አካባቢዎች እንዲሁም እነሱን የተቀበሉ ከተሞች የተፈናቀሉ ሰዎች በበጎ ፈቃድ አገልግሎት ረገድ ከፍተኛ ጠንካራ የሲቪክ ተሳትፎ አዳብረዋል።
«ያየነው ነገር ቢኖር ከአካባቢው ባለሥልጣናት ጋር በመተባበር ማህበረሰቦች ቀጣይነትን ለመጠበቅ የመንግስት ዓይነት ምትክ የፈጠሩ ሲሆን፣ በብዙ ቦታዎችም መንግስት ከሚያደርገው በላይ ስኬታማ መሆናቸውን ነው» ሲሉ ዋና ተመራማሪው ዶ/ር ኖአም ብሬነር ለ«ዘ ፕሬስ ሰርቪስ ኦቭ እስራኤል» ተናግረዋል። «እና በተለይ አስፈላጊው ነገር እነዚህ ማህበረሰቦች የጦርነቱን ተፅዕኖ ብቻ ሳይተርፉ የቀሩ መሆናቸው ነው። በጦርነቱ ምክንያት ይበልጥ እየጠነከሩ መሆናቸውን በእርግጥ እናያለን።»
ግኝቶቹ፣ በአቻ ግምገማ መጽሔት በሆነው በከተማ ጥናቶች (Urban Studies) ላይ የታተሙት፣ እሱ «የከተማ ciudadanía» (ከተማዊ ዜግነት) ብሎ የገለጸው እያደገ የመጣውን ጠቀሜታ ያመለክታሉ፤ ይህ በተለይ እንደ ጦርነት ወይም ठውላላ መፈናቀል ባሉ ቀውስ ሁኔታዎች ውስጥ ተራ የአስተዳደር ዘዴዎች መዳከም ሲጀምሩ የሚፈጠር የሲቪክ ተሳትፎ ዓይነት ነው።
ጥናቱ የተመሰረተው በ88 የእስራኤል ከተሞች እና ከተማዎች ውስጥ በ906 ነዋሪዎች ላይ በተደረገ ብሔራዊ ዳሰሳ ጥናት እንዲሁም በጦርነቱ ወቅት በአካባቢው አስቸኳይ ምላሾች ላይ ከተሳተፉ የማህበረሰብ መሪዎች ጋር በተደረጉ 24 ጥልቅ ቃለ-መጠይቆች ላይ ነው።
ጥቅምት 7 በሃማስ ከተፈጸመው ጥቃት በኋላ፣ ከጋዛ እና ከሊባኖስ አቅራቢያ ካሉ ድንበር ማህበረሰቦች በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ እስራኤላውያን ከቤታቸው ተፈናቅለዋል፣ ብዙዎቹም ለወራት። በመላ አገሪቱ የሚገኙ ማዘጋጃ ቤቶች፣ ማህበረሰብ ማዕከላት እና በጎ ፈቃደኞች ቡድኖች የመንግስት ኤጀንሲዎች ምላሽ ለመስጠት ሲታገሉ ለቤት፣ ለትምህርት፣ ለህጻናት እንክብካቤ፣ ለምግብ ስርጭት እና ለስነ-ልቦና ድጋፍ መፍትሄዎችን በፈጠራ እንዲያዘጋጁ ተገደዋል። በየካተሪ ወር ይፋ የሆነው የመንግስት ተቆጣጣሪ (State Comptroller) ሪፖርት እንደሚያሳየው የበጎ ፈቃደኞች ማስተባበር ባይኖር ኖሮ በብዙ ከተሞች ያሉ ባለስልጣናት የተፈናቃዮችን መሰረታዊ ፍላጎቶች ማሟላት ባልቻሉ ነበር።
ጥናቱ እንደሚያሳየው የተፈናቀሉ ነዋሪዎች ካልተፈናቀሉ አካባቢዎች ህዝብ ጋር ሲወዳደር የ15 በመቶ እስከ 20 በመቶ የማህበረሰብ ተሳትፎ ጭማሪ አሳይተዋል።
መፈናቀል ማህበራዊ መዋቅሮችን ያዳክማል ከሚለው ግምት በተቃራኒ፣ ተመራማሪዎች በቀውሱ ወቅት ብዙ ማህበረሰቦች በእርግጥ ይበልጥ የተሳሰሩ እንደሆኑ አግኝተዋል።
«አስተዳደር ሲወድቅ፣ የአካባቢ ማህበረሰቦች ክፍተቱን በመሙላት እና አስፈላጊ ተግባራትን እንዲጠብቁ መርዳት ይችላሉ። መንግስት በጣም ሰፊ ነው፣ የአካባቢ ማህበረሰቦች ግን በአደጋ ጊዜ የተወሰኑ ፍላጎቶችን ለመለየት እና ምላሽ ለመስጠት በተሻለ ሁኔታ ላይ ይገኛሉ» ብለዋል ብሬነር።
ተመራማሪዎች ሁለት የተለያዩ የማንቀሳቀስ ንድፎችን ለይተዋል። ግጭት ባለባቸው አካባቢዎች አቅራቢያ ያሉ ማህበረሰቦች እንደ የህጻናት እንክብካቤ፣ የአካባቢ ደህንነት እና የአደጋ ጊዜ ሎጂስቲክስ ባሉ ወዲያውኑ የመትረፍ ፍላጎቶች ላይ የማተኮር አዝማሚያ ነበራቸው። በአንፃሩ፣ ተፈናቃዮችን ያስተናገዱት በመካከለኛ እስራኤል የሚገኙ ከተሞች በበጎ ፈቃድ አገልግሎት እና ለተፈናቀሉ ቤተሰቦች የታለሙ ሰፋ ያሉ የድጋፍ ጥረቶች ላይ አፅንዖት ሰጥተዋል።
ብሬነር ለቲፒኤስ-አይኤል እንደተናገሩት በሰሜን የሚገኝ አንድ የማህበረሰብ አስተባባሪ ተመራማሪዎቹን እንዲህ ብሏቸዋል፣ «ሰዎች ወደ እኛ መጥተው ‘የምሠራውን ነገር ስጡኝ። የዚህ አካል መሆን እፈልጋለሁ’ ይሉን ነበር። የመገናኘት ፍላጎቱ በሁሉም ቦታ ነበረ፣ ልክ እንደ አካላዊ ግፊት ነበር።»
ጥናቱ እነዚህ ምላሾች ከጊዜያዊ የበጎ ፈቃድ ተነሳሽነቶች ያለፉ እንደሆኑ ይከራከራል። ይልቁንም፣ የአካባቢ ተቋማት በተለይ በጸጥታ እና በተፈናቀሉ ቤተሰቦች እንቅስቃሴዎች መስክ ምትክ የአስተዳደር ሥርዓቶች ሆነዋል።
በዚያ ሂደት ውስጥ ማዕከላዊ ሚና የተጫወተው የእስራኤል ማህበረሰብ ማዕከላት አውታረ መረብ ሲሆን, እነሱም በጎ ፈቃደኞችን በማስተባበር፣ አገልግሎቶችን በማደራጀት እና ለተፈናቀሉ ህዝቦች እንደ አካባቢያዊ ማዕከላት በመሆን ከጦርነት ሁኔታዎች ጋር በፍጥነት ተስማምተዋል።
እንደ ጥናቱ ገለጻ፣ ግኝቶቹ እንደሚያሳዩት የማህበረሰብ ማዕከላት እንደ መዝናኛ ወይም አገልግሎት ሰጪ ተቋማት ብቻ መታየት የለባቸውም፣ ይልቁንም በአደጋ ጊዜ እንደ ወሳኝ የሲቪክ መሠረተ ልማት መታየት አለባቸው።
ወረቀቱ እ.ኤ.አ. በ2015 በአውሮፓ የስደተኞች ቀውስ ወቅት የታዩትን ተመሳሳይ ንድፎች ጠቁሟል፣ ማዘጋጃ ቤቶች ለስደተኞች ጥበቃዎችን ሲያሰፉ፣ እና የአካባቢ ባለስልጣናት እና ማህበረሰብ ቡድኖች የፌዴራል ሥርዓቶች ከመንቀሳቀሳቸው በፊት ለተፈጥሮ አደጋዎች ምላሽ የሚመሩባቸው የአሜሪካ ከተሞች ውስጥ።
«ተጨማሪ ስልጣን እና የገንዘብ ድጋፍ ለአካባቢ ማህበረሰቦች መመደብ አለበት። ለሁሉም ይጠቅማል» ብለዋል ብሬነር።