በፔሳክ ቤንሰን እና ኦመር ኖቮሴልስኪ • 9 ሴፕቴምበር 2026
ኢየሩሳሌም፣ 9 ሴፕቴምበር፣ 2026 (TPS-IL) — የብሪታንያ በእስራኤል ማህበረሰቦች ላይ በይሁዳ እና ሰማርያ የጣለችው ገደብ የእስራኤልን አጠቃላይ ኤክስፖርት በእጅጉ ይጎዳዋል ተብሎ የማይታሰብ ቢሆንም፣ በታለሙት አካባቢዎች ያሉ የግብርና አምራቾችን ግን ያልተመጣጠነ ሁኔታ ሊጎዳ እና የውጭ አስመጪዎች ከእስራኤል ኩባንያዎች ጋር የንግድ ሥራ እንዳሠሩ ሊያደርግ እንደሚችል ከፍተኛ የኢኮኖሚ ሚኒስቴር ባለሥልጣን ለቲፒኤስ-አይኤል (TPS-IL) ተናግረዋል።
ብሪታንያ እና ሌሎች 11 ሀገራት ማክሰኞ ዕለት እርምጃዎቹን ይፋ አድርገዋል። የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ኤድ ሚሊባንድ ብሪታንያ በአለም አቀፍ ህግ መሰረት ህገወጥ ናቸው ብላ ከምታምናቸው እስራኤላዊ ማህበረሰቦች የሚገቡ እቃዎችን እንደምትከለክል ተናግረዋል። ተጨማሪ እርምጃዎች በዚያ ፋይናንስ፣ ግንባታ፣ መሠረተ ልማት እና ሪል እስቴት ላይ የተሰማሩ ኩባንያዎችን እና ግለሰቦችን ይቀጣሉ። ብሪታንያም በማህበረሰቦች ውስጥ የንብረት ማስታወቂያ እና ግብይት ትገድባለች።
አይስላንድ፣ አየርላንድ፣ ዴንማርክ፣ ኖርዌይ፣ ስፔን፣ ፖላንድ፣ ፖርቱጋል፣ ፊንላንድ፣ ፈረንሳይ፣ ካናዳ እና ስዊድን ጥረቱን መቀላቀላቸውን ገልጸዋል።
የእስራኤል እቃዎች እና አገልግሎቶች ኤክስፖርት በግምት 159 ቢሊዮን ዶላር የደረሰ ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ በግምት 250 ሚሊዮን ዶላር የሚሆነው ከይሁዳ፣ ሰማርያ፣ ምስራቅ ኢየሩሳሌም እና ከጎላን ኮረብታዎች የሚመጣ ነው ሲሉ በእስራኤል ኢኮኖሚ እና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር የውጭ ንግድ አስተዳደር ኃላፊ ሮይ ፊሸር ለቲፒኤስ-አይኤል (TPS-IL) ተናግረዋል።
ፊሸር ለቲፒኤስ-አይኤል (TPS-IL) እንደተናገሩት ትልቁ ስጋት ቀጥተኛ የብሪታንያ ወይም የአውሮፓ ሽያጭ ማጣት አይደለም። ይልቁንም የውጭ አስመጪዎች የምርቶቹን ምንጭ እርግጠኛ ባለመሆናቸው ከእስራኤል ኩባንያዎች ጋር ለመነጋገር ኋላቀር ሊሆኑ እንደሚችሉ አስጠንቅቀዋል።
በኤክስፖርት ላይ «የማቀዝቀዝ ሁኔታ»
«ዋናው ጥረት የእነዚህን እርምጃዎች ‘የማቀዝቀዝ ሁኔታ’ ለመቋቋም ነው» ሲሉ ፊሸር አብራርተዋል። «አንድ እንግሊዛዊ አስመጪ ‘አረንጓዴው መስመር ምን እንደሆነ እና ምርቱ ከየትኛው ጎን እንደሆነ አላውቅም፣ እናም በጭራሽ አልጨነቅም’ ብሎ ሊደምደም ይችላል።» አረንጓዴው መስመር ከ1949 የእስራኤል-ዮርዳኖስ የተኩስ አቁም ስምምነት የመለያ መስመርን ያመለክታል።
የውጭ ንግድ አስተዳደር እርምጃዎቹ የእስራኤል ኩባንያዎች ምርቶቻቸውን ለማብራራት እና ደንበኞችን ለማግኘት አስቸጋሪ እያደረጉባቸው ነው የሚሉ ስጋቶችን ከውጭ ንግድ ባለሥልጣናት እና ኤክስፖርተሮች እየሰማ መሆኑን ፊሸር ተናግረዋል።
በተጎዱት አካባቢዎች ከሚመረቱ ዕቃዎች መካከል ከፍተኛው ክፍል ወደ አውሮፓ ህብረት እና ብሪታንያ እንደሚላክ ፊሸር ገልጸዋል። የሸማቾች እቃዎች በቀጥታ ለደንበኞች ስለሚሸጡ በጣም ስሱ ናቸው፣ የኢንዱስትሪ ምርቶች ግን ገዢዎቻቸው ብዙ ጊዜ ንግዶች ወይም ተቋማት ስለሆኑ ለአደጋ የተጋለጡ ሊሆኑ ይችላሉ።
ላለፉት ሁለት ሳምንታት የውጭ ንግድ አስተዳደር የተጎዱ ኤክስፖርተሮች አማራጭ ገበያዎችን እንዲለዩ ረድቷል። አስተዳደሩ አዳዲስ አከፋፋዮችን እና የረጅም ጊዜ ደንበኞችን ለማግኘት በአለም አቀፍ ደረጃ በ55 ቦታዎች ተወካዮች አሉት።
ከአውሮፓ ባለፈ ኤክስፖርተሮች በእስራኤል ተምር ላይ ከፍተኛ ፍላጎት ወዳለው ህንድን ጨምሮ ገበያዎችን እየተመለከቱ ነው። ፊሸር የእስራኤል አምራቾች ተወዳዳሪነት ጥቅም ሊኖራቸው የሚችልባቸውን የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች እንዲሁም በእስራኤል ምርቶች ላይ ፍላጎት ያሳዩትን ቺሊ እና አርጀንቲናን ጠቅሰዋል።
የብሪታንያ እርምጃ ቀጥተኛ ተፅዕኖ በአገልግሎቶች ላይ ሳይሆን በዕቃዎች ላይ፣ በተለይም በአዲስ የግብርና ምርቶች ላይ ያተኮረ እንደሚሆን ፊሸር ተናግረዋል። የእስራኤልን የተምር ኢንዱስትሪ በተለይ ለአደጋ የተጋለጠ ነው ብለው ለይተውታል።
«እስራኤል የተምር ሃይል ማዕከል ናት» ብለዋል ፊሸር። «እስራኤል በአለም አቀፍ የተምር ገበያ ውስጥ መሪ ምክንያት ናት።»
ፊሸር የብሪታንያ መንግሥት እርምጃዎቹን «በስድስት እስከ ዘጠኝ ወራት» ውስጥ ተግባራዊ ማድረግ እንደሚጀምር ይጠብቃሉ። ስፔን በጥር ወር ቦኮት ተግባራዊ ስታደርግ የደች ገደቦች ግን በሴፕቴምበር 22 ተግባራዊ ይሆናሉ።
ሚኒስቴሩ ከይሁዳ እና ሰማርያ እንዲሁም ከጎላን ኮረብታዎች ለሚመጡ ኤክስፖርተሮች እስከ 200,000 ሼክኤል (66,000 ዶላር) የሚደርስ ድጎማዎችን ጨምሮ የተወሰነ የእርዳታ መርሃ ግብር እያቀረበ ነው።
በእስራኤል እና በብሪታንያ መካከል እየተካሄደ ያለውን የንግድ እንቅስቃሴ በመጥቀስ ፊሸር «በዙሪያው ያለው ጩኸት ሁሉ ቢኖርም፣ ገንዘብ ሲናገር እና የንግድ እና ተወዳዳሪነት مفቃዶች ሲኖሩ – እንቀጥላለን» ሲሉ አፅንዖት ሰጥተዋል።