ታሪካዊ የመራጮች ማዕበል የኔታንያሁ የቀኝ ክንፍ ጥምረትን ሊያፈርስ ይችላል የሚል ስጋት ፈጥሯል

በዴቪድ እስራኤል • 27 ኦክቶበር 2026

ኢየሩሳሌም፣ 27 ኦክቶበር 2026 (TPS-IL) — ታይቶ የማይታወቅ የመራጮች መጉረፍ በእስራኤል የምርጫ ቀንን መልክ እየቀየረ ሲሆን፣ የስልጣን ላይ ያለው የቀኝ ክንፍ ጎራ የፖለቲካ ዋና መሥሪያ ቤቶች ቁጥሮቹን በከፍተኛ ስጋት እየተከታተሉ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ እና የገንዘብ ሚኒስትር ቤዛሌል ስሞትሪች ፓርቲዎች የተሳትፎውን መጠን እና በውጤቱ ላይ ምን ሊያመጣ እንደሚችል በትኩረት በሚከታተሉበት በዚህ ወሳኝ የብሔራዊ ድምፅ አሰጣጥ ወቅት ከአስርተዎች በሚቆጠሩ የማዘጋጃ ቤት ኃላፊዎች ጋር አስቸኳይ ስብሰባ እያካሄዱ ነው።

እንደ ማዕከላዊ ምርጫ ኮሚቴ መረጃ ከሆነ እስከ ቀኑ 2 ሰዓት (2 p.m.) ድረስ ወደ 3.29 ሚሊዮን የሚሆኑ እስራኤላውያን ወይም 44.9% ድምፅ የመስጠት መብት ያላቸው መራጮች ድምፅ ሰጥተዋል። ይህም ከ1973 ወዲህ በዚያ ሰዓት የተመዘገበ ከፍተኛው ተሳትፎ ነው። እስከ ምሽቱ 5:15 (5:15 p.m.) ድረስ 4,085,075 እስራኤላውያን ድምፅ የሰጡ ሲሆን ይህም በአገሪቱ ካሉት 7,331,981 ድምፅ የመስጠት መብት ካላቸው መራጮች 55.7% ነው።

የምርጫ ጣቢያዎች የተፈጠረውን የመራጮች ብዛት እያስተናገዱ በመሆኑ ድምፅ አሰጣጡ ከምሽቱ 10 ሰዓት (10 p.m.) በኋላም ሊቀጥል እንደሚችል ኮሚቴው አስታውቋል። በምርጫ ሂደቶች መሠረት፣ አንድ ጣቢያ በሚዘጋበት ጊዜ ቀድመው ተሰልፈው የሚጠባበቁ መራጮች አሁንም ድምፅ እንዲሰጡ ሊፈቀድላቸው ስለሚችል፣ የተያዘው መዝጊያ ሰዓት የግድ በመላው አገሪቱ የድምፅ አሰጣጡ ማብቂያ ይሆናል ማለት አይደለም።

ስሞትሪች የምርጫ ቀን መርሃ ግብራቸውን በማሳጠር፣ በሃይማኖታዊ ጽዮናዊነት (Religious Zionism) የምርጫ ቅስቀሳ ዋና መሥሪያ ቤት በሚደረገው አስቸኳይ ስብሰባ ላይ ለመገኘት ተጨማሪ የምርጫ ጣቢያዎችን ጉብኝት ሰርዘዋል። ፓርቲው ውሳኔው የተላለፈው በበርካታ የአረብ ማህበረሰቦች እና “የግራ ዘመም ወርቃማ የምርጫ ጣቢያዎች” ሲል በገለጻቸው ጣቢያዎች በተመዘገበው ከፍተኛ ተሳትፎ ምክንያት መሆኑን ተናግሯል።

የአረብ ማህበረሰቦች እጅግ በጣም ከፍተኛ ተሳትፎ እንዳለ ሪፖርት እያደረጉ ነው። በተቃራኒው ከዋና ዋናዎቹ የሃሬዲ የህዝብ ማዕከላት የተገኙ የመጀመሪያ ደረጃ አሃዞች ባለፉት ምርጫዎች በተመሳሳይ ሰዓት ከነበረው ያነሰ ተሳትፎ እንደነበር ያመለክታሉ።

ከብኔይ ብራክ፣ ኤልአድ፣ ቤታር ኢሊት፣ ሞዲኢን ኢሊት እና ኢየሩሳሌም የወጡ ዘገባዎች በሻስ (Shas) እና በዩናይትድ ቶራህ ይሁዲነት (United Torah Judaism) ዋና መሥሪያ ቤቶች ስጋት ፈጥረዋል። እንደ አንድ ምክንያት የተጠረጠረው απερχόμενη ክኔሴት ወታደራዊ ምልመላ የሚጠብቃቸውን የየሺቫ ተማሪዎች ሁኔታ ለመፍታት ባለመቻሏ የተፈጠረ ቅሬታ ነው። በቅርቡ የሃሬዲ የውትድርና ምልመላ ሸሽተዋል የተባሉ ሰዎች መታሰራቸውም ትችትን አባብሷል። ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ከተለያዩ አንጃዎች ጋር የተሰለፉ አዲስ የተቋቋሙ የሃሬዲ ፓርቲዎች ነባር ፓርቲዎችን እየተገዳደሩ እና ባህላዊውን የሃሬዲ ድምፅ እየከፋፈሉት ይገኛሉ።

የተሳትፎው ድራማ የተከሰተው አስቀድሞ በመንግሥት ላይ በዞረ የምርጫ ዘመቻ ወቅት ነው። ባለፉት ወራት የተደረጉ የሕዝብ አስተያየት ጥናቶች የተለያዩ ነበሩ፦ የማአሪቭ (Maariv) የሕዝብ አስተያየት ጥናት የተቃዋሚው ጎራ 62 መቀመጫዎችን እንደሚያሸንፍ፣ የወቅቱ ጥምረት ወደ 48 እንደሚወርድ እና ሻስ በሰባት ብቻ እንደሚያገኝ ተንብዮ ነበር። ከጊዜ በኋላ የወጣው የቻናል 12 (Channel 12) የሕዝብ አስተያየት ጥናት አገሪቱን ማን መምራት አለበት በሚለው ላይ ኔታንያሁ እና የቀድሞው የጦር ኃይሎች አዛዥ ጋዲ አይዘንኮት እያንዳንዳቸው 38% እኩል እንደሆኑ አሳይቷል፣ ይህም ለኔታንያሁ የተሻለ ለውጥ ነበር። በቀኝ ክንፉ በኩል፣ የቻናል 14 (Channel 14) ጥናት አድራጊ ሽሎሞ ፊልበር ለጥምረቱ 62 መቀመጫዎችን ተንብዮ ነበር።

ተቃዋሚዎችም የመራጮች ተሳትፎን ማዕከላዊ ስትራቴጂያቸው አድርገውታል። አምስት የተቃዋሚ መሪዎች በሴፕቴምበር ወር ተሳትፎን ለማሳደግ በጋራ ለመስራት የተስማሙ ሲሆን መራጮችን ወደ ምርጫ ለማምጣት በምርጫ ክልሎቻቸው ውስጥ ለመስራት ቃል ገብተዋል። ኔታንያሁ በወቅቱ በሰጡት ምላሽ ሊያቆማቸው የሚችለው “ጠንካራ ሊኩድ ብቻ” እንደሆነ ተናግረው ነበር።

እስራኤል ከ2019 ወዲህ 6ኛውን አገር አቀፍ ምርጫ እያካሄደች ሲሆን፣ በ38 ዓመታት ውስጥም ሙሉ የክኔሴት የስልጣን ዘመን በተፈጥሯዊ ፍጻሜው ሲጠናቀቅ የተካሄደ የመጀመሪያው ነው።

ከፍተኛ የመራጮች ተሳትፎ የምርጫውን ዝቅተኛ የመግቢያ ገደብ (threshold) የተቃረቡ ፓርቲዎችን ውጦ የማስቀረት ስጋት ደቅኗል። የአም ይስራኤል (Am Yisrael) ፓርቲ ሊቀመንበር ኦፊር ዊንተር በዋና መሥሪያ ቤቱ ከተደረገው የሁኔታዎች ግምገማ በኋላ ለአሃዞቹ ምላሽ ሰጥተዋል። “በእኛ ትንታኔዎች እና ባለን መረጃ መሰረት ውድድሩ የተቀራረበ ነው፣ እያንዳንዱ ድምፅ ወሳኝ ይሆናል” ያሉት ሊቀመንበሩ፣ ደጋፊዎቻቸው ፓርቲውን “ከአራት ወደ አምስት መቀመጫዎች፣ አልፎ ተርፎም ከዚያ በላይ” እንዲያደርሱት አሳስበዋል።

የዊንተር አዲስ ፓርቲ ለግምት 180,000 ድምፅ ተዘጋጅቶ የነበረ ሲሆን በመራጮች ቁጥር መበረታቱን ገልጿል። ዊንተር በፓርቲው ላይ ያነጣጠረ “የተቀነባበረ ድንጋጤ” ሲል የጠራውን እንደተጠበቀ አድርጎ ውድቅ ያደረገ ሲሆን፣ መረጃው ወደ እርሱ አቅጣጫ መነቃቃት እንዳለ ያሳያል ብሏል። ይሁን እንጂ ጡረተኛው ብርጋዴር ጄኔራል ስሌታቸውን እንደገና መፈተሽ ሊያስፈልጋቸው ይችላል። የአምሃ ይስራኤል 180,000 የተተነበዩ ድምፆች (በራሱ ያልተረጋገጠ ጽንሰ-ሀሳብ የሆነው) ቋሚ መጠንን ይወክላሉ። ሆኖም ለአንድ የክኔሴት መቀመጫ የሚያስፈልገው የድምፅ መጠን የማይታወቅ ሲሆን ሊታወቅ የሚችለው ሁሉም ህጋዊ ድምፆች ከተቆጠሩ በኋላ ብቻ ነው። በዚያን ጊዜ፣ የአንድ መቀመጫ ዋጋ N:120 ይሆናል፣ N ማለት አጠቃላይ ድምጾች ናቸው። ውጤቱም ከ180,000 ድምፅ በጣም የበለጠ ሊሆን ይችላል፣ ይህም ማለት ሁሉም የዊንተር ድምፆች በቆሻሻ መጣያ ውስጥ ይጣላሉ ማለት ነው።

ዊንተር ደጋፊዎቻቸው ቤተሰቦቻቸውን እና ጓደኞቻቸውን ወደ ምርጫ ጣቢያ እንዲያመጡ ያሳሰበ ሲሆን በዚህ መንገድ መቀጠል “የአባስ እና የጎላን መንግሥት” እንዳይመጣ ይከላከላል ብሏል፣ ይህም የራአም (Ra’am) መሪ ማንሱር አባስ እና የዴሞክራቶች (Democrats) መሪ ያኢር ጎላንን ያመለክታል። ነገር ግን በመጨረሻ፣ የቀኝ ክንፉ ጎራ የዊንተርን ድምፆች ካጣ፣ ይህ የአባስ-ጎላን መንግሥትን ሊያመጣ ይችላል።

የመራጮች ተሳትፎ መጠን ብቻውን የእስራኤልን ምርጫ አይወስንም። መቀመጫዎች በተመጣጣኝ ሁኔታ የሚደለደሉ ሲሆን ውጤቱም የሚወሰነው የትኞቹ ፓርቲዎች የመግቢያ ገደቡን እንዳለፉ እና ድምፆች በጎራዎች መካከል እንዴት እንደሚከፋፈሉ ላይ ነው። ነገር ግን ቀኑን ሙሉ የቀኝ ክንፉን ያናጋው የመጀመሪያው አዝማሚያ ነው፦ በአረብ ማህበረሰቦች እና የቀኝ ክንፉ ተቃዋሚዎቹን ይደግፋሉ ብሎ በሚመለከታቸው አካባቢዎች ያልተለመደ ከፍተኛ ተሳትፎ መኖሩ፣ እንዲሁም ጥምረቱ በሚተማመንባቸው የሃሬዲ ምሽጎች ውስጥ ደካማ ቁጥሮች መታየታቸው ነው።

በሁሉም ወገን ያሉ የምርጫ ቅስቀሳ ዋና መሥሪያ ቤቶች ምሽቱን የቀጥታ አሃዞችን ከራሳቸው ሞዴሎች ጋር በማነጻጸር ያሳልፋሉ። ድምፅ አሰጣጡ ከኦፊሴላዊው የመዝጊያ ሰዓት በላይ እንዲቆይ በመወሰኑ፣ እስካሁን ድረስ ውጤቱን በእርግጠኝነት ሊናገር የሚችል ፓርቲ የለም። በገዢው ጎራ አናት ላይ እየተካሄዱ ያሉት አስቸኳይ ስብሰባዎች እንደሚያሳዩት፣ ለአሁኑ የቀኝ ክንፉ ምንም ዓይነት ነገር እንደቀላል እየወሰደ አይደለም።