በፔሳህ ቤንሰን • 21 ኦክቶበር 2026
ኢየሩሳሌም፣ 21 ኦክቶበር 2026 (TPS-IL) — የእስራኤል መንግሥታዊ የባህር ሰርጓጅ እና የጦር መርከቦች ግዢ ጉዳይ መርማሪ ኮሚሽን፣ በግኝቶቹ በግል ሊጠየቁ ለሚችሉ ግለሰቦች ኮሚሽኑ ከሰጠው ማስጠንቀቂያ ጋር በተያያዘ የሂደቱ አካል ሆነው የተጠሩ ባለስልጣናትን ምስክርነት በ1 ኖቬምበር መስማት ይጀምራል። ከተጠሩት መካከል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ እና የእስራኤል መከላከያ ሠራዊት (IDF) ኢታማዦር ሹም ሌተና ጄኔራል ኢያል ዛሚር ይገኙበታል።
ኮሚሽኑ ረቡዕ ዕለት እንዳስታወቀው በኖቬምበር እና ዲሴምበር ከኔታንያሁ፣ ከዛሚር፣ ከቀድሞው ፕሬዚዳንት ሬውቨን ሪቭሊን፣ ከቀድሞው የመከላከያ ሚኒስትር ሞሼ ያዓሎን እና ከሌሎች ከፍተኛ ባለስልጣናት ምስክርነት ይሰማል። ኔታንያሁ በ7 ዲሴምበር ምስክርነታቸውን እንዲሰጡ ቀጠሮ ተይዟል።
«የባህር ሰርጓጅ መርከብ ጉዳይ» እየተባለ የሚጠራው፣ ከጀርመኑ የመርከብ አምራች ቲሰንክሩፕ ጋር በተደረጉ ዋና ዋና የባህር ኃይል ግዢ ስምምነቶች ላይ ያተኮረ ሲሆን ይህም በግምት 1.5 ቢሊዮን ዩሮ ($1.6 ቢሊዮን) የሚያወጡ ሦስት ባህር ሰርጓጅ መርከቦችን እና በግምት 430 ሚሊዮን ዩሮ ($482 ሚሊዮን) የሚያወጡ የሳዓር 6-መደብ የሚሳኤል መርከቦችን ግዢ ያካትታል።
እነዚህ ግብይቶች በተጠረጠረ የሙስና ወንጀል፣ የጥቅም ግጭት እና የንግድ ጉዳዮች የእስራኤልን ብሔራዊ ደህንነት በሚመለከቱ ውሳኔዎች ላይ ተጽዕኖ አሳድረው እንደሆነ ጥያቄዎችን አስነስቷል። መርማሪዎች የባህር ሰርጓጅ መርከቦችን ቁጥር ለማስፋፋት የተላለፈውን ውሳኔ፣ ለጦር መርከቦቹ የወጣውን ዓለም አቀፍ ጨረታ መሰረዝን እንዲሁም እስራኤል ለግብፅ የጀርመን ባህር ሰርጓጅ መርከቦች ሽያጭ እንድትፈቅድ የተደረገውንና የእስራኤልን ወታደራዊ ብልጫ ስለመጠበቅ አሳሳቢ ጉዳዮችን ያስነሳውን ውሳኔ መርምረዋል።
በ2021 ከቀረበው የጉቦ ጥርጣሬ ጋር በተያያዘ በበርካታ ሰዎች ላይ ክስ ተመስርቷል፤ ከእነዚህም መካከል የመንግሥት ምስክርነት ስምምነት ተፈራርመው የነበሩት የቀድሞው የቲሰንክሩፕ የእስራኤል ተወካይ ሚኪ ጋኖር ይገኙበታል። ጋኖር በኋላ ላይ መርማሪዎች ሐሰተኛ መግለጫ እንዲሰጥ ጫና አድርገውበታል በሚል ከስምምነቱ ራሱን አግልሏል። ከረጅም የፍርድ ቤት ክርክር በኋላ ፍርድ ቤቱ ለፖሊስ የሰጠው ቃል ከማስረጃነት ውድቅ እንዲሆን ያቀረበውን ጥያቄ አልተቀበለውም።
በጡረተኛው የጠቅላይ ፍርድ ቤት ዳኛ አሸር ግሩኒስ የሚመራው ኮሚሽን በጁን 2024 ለኔታንያሁ፣ ለያዓሎን፣ ለቀድሞው የሞሳድ ኃላፊ ዮሲ ኮሄን፣ ለቀድሞው የባህር ኃይል አዛዥ ራም ሮትበርግ እና ለቀድሞው ከፍተኛ የባህር ኃይል መኮንን አቭነር ሲምሆኒ የማስጠንቀቂያ ደብዳቤዎችን ልኳል። ደብዳቤዎቹ የኮሚሽኑ ግኝቶች ከግዢ ስምምነቶቹ ጋር በተያያዙ ውድቀቶች ውስጥ በግል ሊጠይቋቸው እንደሚችሉ አሳውቋቸዋል።
በኔታንያሁ ጉዳይ ኮሚሽኑ እንዳለው ግኝቶቹ በብሔራዊ ደህንነት ላይ ጉዳት በማድረስ፣ የመንግሥትን የውሳኔ አሰጣጥ ሂደት በከባድና ስልታዊ በሆነ መንገድ በማወክ፣ እንዲሁም የእስራኤልን የውጭ ግንኙነት እና ኢኮኖሚያዊ ጥቅሞች በመጉዳት ሊያስጠይቋቸው እንደሚችሉ ገልጿል።