በፔሳች ቤንሰን • 24 जुन 2026

እየሩሳሌም፣ 24 ሰኔ 2026 (TPS-IL) — የእስራኤል መከላከያ ሠራዊት (IDF) ለመመልመል ፈቃደኛ ያልሆኑ የየሺቫ ተማሪዎች መታሰርን በመቃወም በዋና ዋና አውራ ጎዳናዎች ላይ በሺዎች የሚቆጠሩ ተሽከርካሪዎች በዝግታ የሚጓዙበት አገራዊ የኦርቶዶክስ (ሀሬዲ) የተቃውሞ ሰልፍ እሮብ ከሰዓት በኋላ ሊካሄድ ታቅዷል።

በአጉዳት እስራኤል ፓርቲ አክቲቪስቶች የተዘጋጀው ይህ ሰልፍ ለበርካታ አስርት ዓመታት በየሺቫ ወይም በሃይማኖታዊ ተቋማት ውስጥ በማጥናት ላይ እያሉ ነጻ መብት ያገኙ ለነበሩት የሀሬዲ ወንዶች አስገዳጅ የወታደራዊ አገልግሎት መስፈርቶች ማስከበርን በመቃወም በቀጠለው የሀሬዲ ተቃውሞ አካል ነው። ጉዳዩን የሚመለከተው ሕግ እስካሁን ባይጸድቅም፣ ባለሥልጣናቱ እንደ ረቂቅ አጭበርባሪዎች (ወይም ከወታደራዊ ግዳጅ ሸሽተዋል) በመባል በተፈረጁ የሀሬዲ ወንዶች ላይ በተደረጉ ተከታታይ ግርፋቶች/እስረኞች የተነሳ ውጥረት እየጨመረ መጥቷል።

አዘጋጆቹ እንዳሉት፣ ተሽከርካሪዎች ከጠዋቱ 4፡00 ሰዓት ጀምሮ በአገሪቱ ውስጥ ከሚገኙ 19 ቦታዎች ይነሳሉ። ኮንቮዮቹ የተወሰኑት የታሰሩት የየሺቫ ተማሪዎች የሚገኙበት በክፋር ዮና አቅራቢያ ወደሚገኘው የውታደራዊ ማቆያ ቦታ ወደ ፕሪሰን 10 ያመራሉ ተብሎ ይጠበቃል።

ተቃውሞው እስከ 8፡00 ሰዓት ድረስ እንደሚቀጥል የሚጠበቅ ሲሆን፣ ፖሊስ እና የትራንስፖርት ባለሥልጣናት በዋና ዋና መንገዶች ላይ ሊከሰቱ የሚችሉ የትራፊክ መስተጓጎሎች ዝግጅት እያደረጉ ነው።

አዘጋጆቹ በሰጡት መግለጫ የተቃውሞው አላማ “ሁሉም የቶራ ምሁራን ወዲያውኑ እንዲፈቱ”፣ እስራቶች እንዲቆሙ እና ወታደራዊ የማስፈጸሚያ እርምጃዎችን በመጥቀስ “በቶራ ምሁራን እና በቤተሰቦቻቸው ላይ የተደረጉ አዋጆች” እንዲሰረዙ ማድረግ ነው ብለዋል።

አዘጋጆቹ የሀሬዲ ሕዝብ እና ደጋፊዎቹ እንዲሳተፉ ጥሪ አቅርበዋል።

የኮንቮዩ ዕቅድ የፕሪሰን 10 አካባቢን መድረስ፣ ሆርን መምታት እና የታሰሩ የየሺቫ ተማሪዎችን የሚደግፉ ምልክቶችን ማሳየት ወደ መጀመሪያው መነሻ ቦታዎች ከመመለሳቸው በፊት ያካትታል።

የፖሊስ ባለሥልጣናት ተቃውሞው ከአዘጋጆቹ ጋር በመቀናጀት የተዘጋጀ መሆኑን ገልጸው፣ ተሳታፊዎች ግን እስከ እስር ቤቱ በሮች እንዲደርሱ እንደማይፈቀድላቸው አስጠንቅቀዋል። የተቃውሞ ተሽከርካሪዎች ሰልፍ ሊደረግበት ወደሚችል ከክፋር ዮና ውጭ ወደተዘጋጀ የመኪና ማቆሚያ ቦታ እንደሚመሩ ይጠበቃል።

በሀሬዲ ምዝገባ ላይ ያለው ውዝግብ በሚቀጥለው አገራዊ ምርጫም የፖለቲካ ጉዳይ ሆኗል። የእስራኤል የምርጫ ባለሥልጣናት ማክሰኞ ዕለት እንደገለጹት ፖሊስ በምርጫ ቀን የሀሬዲ ረቂቅ ከሃዲዎችን አያሰርም፣ ይህ ጊዜያዊ ውሳኔ የማስፈጸሚያ እርምጃዎች በሺዎች የሚቆጠሩ ከሀዲዎች ተብሎ የተፈረጁ ወንዶች የመምረጥ መብት እንዳይረብሹ ለማድረግ የታለመ ነው።

የማዕከላዊ ምርጫ ኮሚቴ እገዳው በኮሚቴው ሰብሳቢ በምክትል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዝዳንት ኖአም ሶህልበርግ፣ በአቃቤ ህግ ጋሊ ባሃራቭ-ሚአራ እና በእስራኤል ፖሊስ አዛዥ ዳንኤል ሌቪ መጸደቁን አስታውቋል። ኮሚቴው “የመምረጥ መብት ያለውን አስፈላጊነት ከግምት ውስጥ በማስገባት እያንዳንዱ መራጭ ሳይፈራ ወደ መምረጫ ጣቢያው መድረስ ይችላል” ብሏል።

ባለሥልጣናቱ የማስፈጸሚያ እገዳው የሚሰራው በድምጽ መስጫ ሰዓታት ውስጥ ብቻ እንደሆነ እና በምርጫ ቀን ብቻ የተወሰነ መሆኑን አጽንኦት ሰጥተዋል፣ ይህም ብቁ መራጮች ሁሉ ወደ ድምጽ መስጫ ጣቢያዎች ያለማቋረጥ እንዲደርሱ ለማድረግ ነው።

እስካሁን የምርጫ ቀን ባይወሰንም፣ ለክኔሴት የሚደረጉ ምርጫዎች የአሁኑን የአራት ዓመት የፓርላማ የስልጣን ጊዜ የሚያጠናቅቀው እስከ ጥቅምት 27 ድረስ መካሄድ አለባቸው።

የገዢው ጥምረት ለሀሬዲ የየሺቫ ተማሪዎች የምልመላ ነፃ ማግለል ሕግ ማለፍ ባለመቻሉ ተዳክሟል።

ለወታደራዊ አገልግሎት ብቁ የሆኑ ግምታዊ 80,000 የሀሬዲ ወንዶች አልተመዘገቡም። በሀሬዲ ፖለቲካዊ ድጋፍ ላይ ጥገኛ የሆኑ የጥምረት መሪዎች በሀሬዲ መሪዎች እና በእስራኤላውያን እኩል የወታደራዊ አገልግሎት ግዴታዎችን በሚጠይቁ መካከል ተቀባይነት ያለው ስምምነት ለማግኘት ደጋግመው ታግለዋል።

የእስራኤል ጠቅላይ ፍርድ ቤት በ2024 ለሀሬዲ ማህበረሰብ የተደረገው ነፃ ማግለል ህገ-ወጥ መሆኑን ከወሰነ በኋላ ወታደሩ የየሺቫ ተማሪዎችን ለመመልመል ዝግጅት ጀምሯል።

ወታደራዊ አገልግሎት ለአብዛኞቹ የእስራኤል ዜጎች ግዴታ ነው። ሆኖም የእስራኤል የመጀመሪያው ጠቅላይ ሚኒስትር ዴቪድ ቤን-ጉርዮን እና መሪ ረቢዎች መደበኛ ያልሆነ “የሁኔታዎች ሁኔታ” (status quo) ስምምነት ላይ ደርሰዋል፣ በዚህም መሠረት በየሺቫ ወይም በሃይማኖታዊ ተቋማት ውስጥ የሚያጠኑ የሀሬዲ ወንዶች ከአገልግሎት በከፍተኛ ሁኔታ ነፃ ተደርገዋል። በዚያን ጊዜ በየሺቫ ውስጥ የሚያጠኑት ከብዙ መቶ ወንዶች አይበልጡም ነበር።