በዴቪድ እስራኤል • 11 ኦክቶበር 2026

ኢየሩሳሌም፣ 11 ኦክቶበር 2026 (ቲፒኤስ-አይኤል) – የቀድሞው ጠቅላይ አቃቤ ህግ አቪቻይ ማንደልብሊት በእሁድ እለት ለኢየሩሳሌም ዲስትሪክት ፍርድ ቤት እንደተናገሩት በጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ የሙስና ፍርድ ችሎት ውስጥ ካለ ቁልፍ የመንግስት ምስክር ጋር የተያያዘ አንድ የምስጢር አጋርን ያካተተ አወዛጋቢ የፖሊስ የምርመራ ዘዴ ላይ መደበኛ ምርመራ እንዳይደረግ አግደዋል። ምርመራው ክሱን ሊያስተጓጉል ይችላል ብለው እንደፈሩ ተናግረዋል።

በምርመራዎቹ ወቅት ጠቅላይ አቃቤ ህግ ሆኖ ያገለገለው ማንደልብሊት በኔታንያሁ የመከላከያ ቡድን ምስክርነት እንዲሰጥ ተጠርቷል። ኔታንያሁ ችሎቱን የተከታተሉ ሲሆን «እውነቱ እየወጣ ነው» ብለዋል።

የቀድሞው ጠቅላይ አቃቤ ህግ አቪቻይ ማንደልብሊት በሃይፋ በእስራኤል የህዝብ ህግ ማህበር ኮንፈረንስ ላይ በ3 ጃንዋሪ 2019 ሲናገሩ። ፎቶ በቲፒኤስ

በመከላከያ ጠበቃ አሚት ሃዳድ ጥያቄ የቀረበላቸው ማንደልብሊት መርማሪዎች በእሳቸው እውቅና ወይም ፈቃድ ሳይሰጡ የተወሰኑ እርምጃዎችን መውሰዳቸውን ተናግረዋል። የቀድሞ የኔታንያሁ አማካሪ ለሆኑት ናታን ኤሼል የስልክ ማሰተሰተኛ ሊያደርግ የታሰበን ኦፕሬሽን ጠቅሰው፣ ስለ ጉዳዩ ካወቁ በኋላ እንዲሰረዝ ትዕዛዝ ሰጥተዋል።

ማንደልብሊት «ስለ እርምጃው አላውቅም ነበር እና ተቀባይነት የለውም አልኩ» ሲሉ ተገቢ ናቸው ብለው ላለመለከቷቸው የምርመራ እርምጃዎች የሰጡትን ምላሽ መስክረዋል።

ሃዳድ ማንደልብሊትን ከባድ የክትትል ግድፈቶች ናቸው ብለው በገለጹት ጉዳይ ላይ ፈትነዋቸዋል፣ «እዚህ ላይ ሰፊ ድክመቶች አሉ፣ እናም እሱኑ በእርስዎ ላይ እየወነጀሉት ነው» ብለዋቸዋል።

በምርመራው ውስጥ ማዕከላዊ ጉዳይ የሆነው ሌላኛው የኔታንያሁ የቀድሞ አማካሪ እና የመንግስት ምስክር ወደሆነው ኒር ሄፌትዝ አጋር ላይ የፖሊስ አያያዝ ነበር። መርማሪዎች የሴቷን ከሄፌትዝ ጋር ያላትን የግል ግንኙነት እንደ የምርመራ ዘዴ በመጠቀማቸው ተገቢ ያልሆነ ግፊት እና የግላዊነት ጥሰት ክሶች እንዲነሱ አድርጓል።

ማንደልብሊት ዘዴው በእጅጉ እንዳሳሰበው ገልጸው «ተገቢ ያልሆነ እና የተሳሳተ» ሲሉ ገልጸውታል። ለምን መደበኛ ምርመራ እንዳላዘዙ ሲጠየቁ «ምርመራውን አስቆሜዋለሁ» ሲሉ መልሰዋል።

ምስክሮችን ከመጠየቅ ይልቅ ሰነዶችን መገምገም እንደመረጡ የተናገሩት ሰፊው ምርመራ በኔታንያሁ ላይ በመካሄድ ላይ ያለውን ምርመራ ሊያዳክመው ይችላል ብለው ስጋት ስላደረባቸው ነው። ሆኖም ማንደልብሊት ድርጊቱ ቢያንስ የዲሲፕሊን እርምጃዎችን የሚጠይቅ መሆኑን ተናግረዋል።

የኔታንያሁ መከላከያ ቡድን መርማሪዎች በጠቅላይ ሚኒስትሩ ላይ ምርመራ ከመጀመራቸው በፊት አስፈላጊውን ህጋዊ ፈቃድ ማግኘታቸውን በመፈተሽ እና በመርማሪዎች እና በምስክሮች ላይ የደረሰውን የግፊት ክሶች ለመመርመር ይጠበቃል። አቃቤ ህጎች ሂደቱ በህጋዊ መንገድ መካሄዱን አጽንኦት ሰጥተዋል።

የማንደልብሊት መቅረብ ያልተለመደ ነው ምክንያቱም ሀገሪቱ ከፍተኛ የህግ አስከባሪ ባለስልጣን በነበሩበት ጊዜ በተደረጉ ምርመራዎች ላይ ጥያቄ እየቀረበበት ስለሆነ ነው። መከላከያው በግምት የሰባት ቀን የምርመራ ጊዜን የጠየቀ ሲሆን በመቀጠልም ከአቃቤ ህግ ጥያቄዎች ይከተላሉ። ዳኞቹ የማንደልብሊት መታየት እስከ ህዳር ወር እንዲራዘም የቀረበውን ጥያቄ ውድቅ አድርገዋል።

ኔታንያሁ በጉቦ፣ በማጭበርበር እና በእምነት ማጉደል ክሶች ሶስት የሙስና ክሶች እየቀረቡበት ይገኛል። አንደኛው ክስ ከዎላ የዜና ድር ጣቢያ ተስማሚ ሽፋን ለማግኘት ለቴሌኮሙኒኬሽን ኩባንያ ቤዜክ የቁጥጥር ጥቅማጥቅሞች ሰጥቷል ይላል። ሌሎች ክሶች ከሀብታም ነጋዴዎች ውድ ስጦታዎችን መቀበል እና ከጋዜጣ አታሚዎች ተስማሚ የሚዲያ ሽፋን መፈልግን ያካትታሉ።

ኔታንያሁ ማንኛውንም የስህተት ድርጊት አስተባብለዋል።

ከዚህ ቀደም በወንጀል ክስ የተከሰሰ በሥራ ላይ ያለ የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር የለም። የቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር ኤሁድ ኦልመርት በ2008 በሙስና ክስ ከመከሰሳቸው በፊት ስልጣናቸውን ለቀዋል። በኋላም ተወግዘው የ27 ወር እስር ቤት ቅጣት ሁለት ሶስተኛውን አገልግለዋል።