በፔሳህ ቤንሰን • ኖቬምበር 10, 2026
እየሩሳሌም, 10 ኖቬምበር, 2026 (TPS-IL) — አዲሱ ክኔሴት ማክሰኞ ቃለ መሐላ ከመፈጸሙ በፊት የተቃዋሚ መሪዎች ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁን ለመተካት ያላቸውን ተፎካካሪ አካሄዶች ባቀረቡበት ወቅት ጋዲ አይዘንኮት በተቻለ ፍጥነት ብሄራዊ የአስቸኳይ ጊዜ መንግስት ለመመስረት እንደሚሰሩ ቃል ገብተዋል።
«በእስራኤል ውስጥ ላለን የጋራ የወደፊት እጣ ፈንታ ጥልቅ ቁርጠኝነት አለን፣» ሲሉ አይዘንኮት በክፍላቸው ስብሰባ ላይ ተናግረዋል። «በተቻለ ፍጥነት ብሔራዊ የአስቸኳይ ጊዜ መንግስት ለማቋቋም ቆርጫለሁ። ለከፈልነው ከባድ ዋጋ እና እኛን ለመረጡን የእስራኤል ዜጎች የሚገባን ለመሆን የተቻለንን ሁሉ እናደርጋለን።»
የዴሞክራቲክ ፓርቲ መሪ ያኢር ጎላን አገሪቱ ተጨማሪ መዘግየቶችን መሸከም አትችልም በማለት በለውጥ ቡድኑ ውስጥ ያሉ አጋሮቻቸው መንግሥት ለመመስረት በፍጥነት እንዲንቀሳቀሱ ጥሪ አቅርበዋል።
«የምናድናት ሀገር አለችን፣» ሲሉ ጎላን ተናግረዋል። «ኔታንያሁ እና አጋሮቹ በእስራኤል ደህንነት፣ ኢኮኖሚ፣ መሰረተ ልማት እና ዜጎች ላይ አጥፊ ውሳኔዎችን የሚያሳልፉበት እያንዳንዱ ተጨማሪ ቀን ጉዳቱ እየጨመረ የሚሄድበት ቀን ነው።»
ጎላን ጥምረቱ ከጋራ ዝርዝር (Joint List) ጨምሮ ከአረብ ፓርቲዎች ጋር ያለውን ትብብር ውድቅ እንዳያደርግ አሳስበዋል። «የአረብ ፓርቲዎችን አታግልሉ፣ የአረብ ህዝብንም አታግልሉ፣» ሲሉ የአረብ ተወካዮች በመንግስት ውስጥ ለማገልገል ብቁ መሆን አለባቸው በማለት ተከራክረዋል። የአዲሱ መንግስት የመጀመሪያው ትልቅ ውሳኔ በኦክቶበር 7, 2023 የሃማስ ጭፍጨፋ ላይ የመንግስት መርማሪ ኮሚሽን ማቋቋም እንደሚሆንም ቃል ገብተዋል።
የይስራኤል ቤትኤኑ መሪ አቪግዶር ሊበርማን ኔታንያሁ በስልጣን ላይ እንዳይቆዩ ያላቸውን ተቃውሞ በድጋሚ ገልጸዋል፣ ነገር ግን በአረብ ፓርቲዎች ድጋፍ ላይ ጥገኛ የሆነ አናሳ መንግስት መመስረትን ውድቅ አድርገዋል። እንዲህ ዓይነቱ አደረጃጀት ኔታንያሁን ወደ ስልጣን መልሶ እንደሚያመጣ አስጠንቅቀዋል።
«ማንኛውም አናሳ መንግስት ለሌላ አራት ዓመታት በጣም በፍጥነት መልሶ ያመጣዋል፣» ሲሉ ሊበርማን ተናግረዋል። «ስለ አናሳ መንግስት የሚናገር ማንኛውም ሰው ኔታንያሁን ወደ ሌላ ሙሉ የስልጣን ዘመን ማምጣት ማለት ነው።»
ሊበርማን ፓርቲያቸው በወታደራዊ ምልመላ ህግ ላይ ስምምነት ለማድረግ ዝግጁ መሆኑን ገልጸዋል፣ ይህም ከነበረው ሁለንተናዊ ምልመላ የመጀመሪያ ጥያቄ በመራቅ የፍርድ ቤት ግምገማን መቋቋም ወደሚችል ረቂቅ ህግ ማምራትን ያካትታል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ በሁለት የስልጣን ዘመናት ብቻ እንዲገደቡ እና ከመንግስት የዳኝነት ማሻሻያ ጋር የተያያዙ ህጎችን መሻር እንደ ቅድሚያ የሚሰጣቸው ጉዳዮች ጠቅሰዋል።
በዚህ መሃል የሃይማኖታዊ ጽዮናዊነት መሪ ቤዛሌል ስሞትሪች የአረብ ፓርቲዎች ማታን ካሃናን የክኔሴት አፈ-ጉባኤ አድርጎ ለመሾም ድጋፍ ሊሰጡ ይችላሉ የሚለውን ተስፋ ተችተዋል። ካሃና ሹመቱ በነሱ ድምጽ ላይ የተመሰረተ ከሆነ ሹመቱን ውድቅ እንዲያደርግ አሳስበዋል።
«በእስራኤል ጠላቶች ድምጽ የክኔሴት አፈ-ጉባኤ ሆኖ መሾም ህጋዊ አይደለም፣» ብለዋል ስሞትሪች። እንዲሁም ለኦርቶዶክስ ፓርቲዎች ከተቃዋሚዎች ጋር እንዳይተባበሩ በማስጠንቀቅ የቀረበውን ጥሪ «የማር ወጥመድ» ሲሉ የጠሩት ሲሆን፣ ኔታንያሁ ከስልጣን ከተወገዱ በኋላ እንደሚጣሉ ተናግረዋል።
የቀድሞ የመንግስት ሚኒስትር የነበሩት ካሃና የክኔሴት አፈ-ጉባኤ ሆነው የተሰየሙ ሲሆን፣ አዲሱ የህግ አውጪ ሮኢ ፎልክማን የፓርላማውን አደረጃጀት እና የኮሚቴ ሹመቶችን የሚቆጣጠረውን የስምምነት ኮሚቴ (Arrangements Committee) ይመራሉ። ሁለቱም የያሻር! አባላት ናቸው። የቀድሞ የመከላከያ ሚኒስትር ሊበርማን የውጭ ጉዳይ እና የመከላከያ ኮሚቴን የሚመሩ ሲሆን፣ የቤያሃድ ሊራን አቪሻር ቤን-ሆሪን የፋይናንስ ኮሚቴን ይመራሉ።
የስምምነት ኮሚቴው የፓርላማ ኮሚቴዎችን አወቃቀር በዚህ ሳምንት የሚያጠናቅቅ ሲሆን፣ ሙሉው ክኔሴት በሹመቶቹ ላይ ረቡዕ ድምጽ ይሰጣል ተብሎ ይጠበቃል።
አይዘንኮት መንግስታቸውን ለክኔሴት የድጋፍ ድምጽ ለማቅረብ ከፕሬዚዳንቱ ስልጣን ከተቀበሉበት ጊዜ አንስቶ 28 ቀናት አሏቸው። ለመጀመሪያው ጊዜ የመጨረሻው ቀን ዲሴምበር 6 ነው፣ ነገር ግን ፕሬዝዳንቱ እንደ ልማዱ የ14 ቀናት ማራዘሚያ ይሰጣሉ፣ ይህም የአይዘንኮትን የመጨረሻ ቀን ወደ ዲሴምበር 20 ያዛውረዋል።
አይዘንኮት ካልተሳካላቸው፣ ሄርዞግ ኔታንያሁን ሁለተኛ እጩ አድርገው እስከ ዲሴምበር 23 ድረስ ይሰይማሉ ተብሎ ይጠበቃል፣ የመጨረሻው ቀን ጃንዋሪ 20 ይሆናል። ያ ሙከራም ካልተሳካ፣ ቢያንስ 61 የክኔሴት አባላት እስከ ፌብሩዋሪ 10 ድረስ ሶስተኛ እጩን ሊጠቁሙ ይችላሉ፣ እርሳቸውም መንግስት ለመመስረት እስከ ፌብሩዋሪ 26 ድረስ ጊዜ ይኖራቸዋል። ይህ ካልሆነ ግን ክኔሴት በራሱ ይፈርሳል፣ ይህም በሜይ 27 ምርጫ እንዲካሄድ ያደርጋል።
