በፔሳህ ቤንሰን • 29 ኦክቶበር 2026
ኢየሩሳሌም፣ 29 ኦክቶበር 2026 (TPS-IL) — የእስራኤል ማዕከላዊ ምርጫ ኮሚቴ ሰብሳቢ፣ የጠቅላይ ፍርድ ቤት ምክትል ፕሬዚዳንት ኖአም ሶህልበርግ ሐሙስ ዕለት የእስራኤል የደህንነት ኤጀንሲ (ሺን ቤት) በፓርላማ ምርጫው ላይ የተጠረጠረውን የውጭ የገንዘብ ድጋፍ እና ተገቢ ያልሆነ የውጭ ተጽዕኖ እንዲመረምር መመሪያ የሰጡ ሲሆን፣ ማንኛውንም ግኝቶች በአንድ ሳምንት ውስጥ እንዲያቀርብ ጠይቀዋል።
ሶህልበርግ ለሺን ቤት ዳይሬክተር ዴቪድ ዚኒ በጻፉት ያልተለመደ ደብዳቤ፣ የምርጫ ይግባኞችን ለማቅረብ የተወሰነውን ሕጋዊ የጊዜ ገደብ በመጥቀስ፣ የሀገር ውስጥ የደህንነት ኤጀንሲው የቀረቡትን ክሶች የሚደግፍ ወይም የሚያስተባብል ማስረጃ መኖሩን ለመወሰን የምርመራ ሥልጣኑን እንዲጠቀም መመሪያ ሰጥተዋል።
ሶህልበርግ “የምርጫ ንጽሕና የዴሞክራሲ ልብ ነው። የዴሞክራሲን ንጽሕና ከወሰዱ ሕያውነቱን ይወስዳሉ” ሲሉ ጽፈዋል።
አክለውም “ከእስራኤል ጥቅም በተቃራኒ ከሚንቀሳቀሱ የውጭ አካላት በሚገኝ የውጭ የገንዘብ ድጋፍ አማካኝነት በምርጫው ላይ ተገቢ ያልሆነ ተጽዕኖ መደረጉን የሚገልጹ ከባድ ጥርጣሬዎች ቀርበውልኛል” ብለዋል።
ሶህልበርግ የቀረቡትን ክሶች በራሳቸው ገለልተኛ ሆነው መገምገም እንደማይችሉ ያመኑ ቢሆንም፣ የውጭ ተሳትፎ ሊኖር የመቻሉ ጉዳይ ምርመራ እንደሚያስፈልገው ገልጸዋል።
“ከላይ ስለተጠቀሱት ጥርጣሬዎች ምንነት መመስከር አልችልም፣ ነገር ግን ጉዳዩ የውጭ አካላትን የሚመለከቱ ጥርጣሬዎች ከመሆናቸው አንጻር እነሱን የመመርመር ግዴታ ያለ ይመስለኛል” ሲሉ ጽፈዋል።
ደብዳቤው የተጠረጠሩትን የውጭ አካላት አልጠቀሰም ወይም ጣልቃ ገብነት መፈጸሙን አላረጋገጠም። ሊኩድ በኋላ ላይ ቱርክ እና ኳታር ከተጠረጠረው እንቅስቃሴ ጀርባ ሳይሆኑ እንዳልቀሩ ቢገልጽም፣ የሁለቱን አገሮች ተሳትፎ የሚያረጋግጥ ምንም ማስረጃ አልቀረበም።
ክሶቹ የወጡት የአረብ መራጮች ተሳትፎ በከፍተኛ ደረጃ በጨመረበት ወቅት ሲሆን፣ የድምፅ ቆጠራው 90 በመቶ በደረሰበት ወቅት ጆይንት ሊስት እና ራአም በጋራ በ120 መቀመጫዎች ባሉት ክኔሴት ውስጥ 19 መቀመጫዎችን ያገኛሉ ተብሎ በተገመተበት ወቅት ነው።
ሊኩድ በአረብ ማህበረሰቦች ውስጥ የወንጀል ድርጊቶች ድምፁን አዛብተዋል በሚል የውጤቶቹን ሕጋዊነት ተቃውሟል። ፓርቲው የፖለቲካ አስተባባሪዎችን ድምፅ በመግዛት፣ የምርጫ ሠራተኞችን በማስፈራራት፣ የድምፅ መስጫ ወረቀቶችን በማጭበርበር እና መራጮችን ለማንቀሳቀስ ያልተፈቀደ ሶፍትዌር በመጠቀም ከሷል። ደጋፊ ማስረጃዎችን ለሕግ አስከባሪ አካላት እና ለምርጫ ባለሥልጣናት ማስረከቡን ገልጿል።
በአረብ ማህበረሰብ ውስጥ የሊኩድን የምርጫ ታማኝነት ጥረቶች የሚቆጣጠሩት ሳጊ ኬይዝለር፣ ፓርቲው በምርጫው ዕለት 1,183 ቅሬታዎችን ማቅረቡን ተናግረዋል። ሪፖርቶቹ የተጠረጠረ ጉቦ፣ ዛቻ እና ጥቃት፣ የተጠረጠረ ድርብ ድምፅ አሰጣጥ እና ተገቢ ያልሆነ የመራጮች መረጃ አሰባሰብን ያካተቱ ነበሩ።
ኬይዝለር ባለሥልጣናቱ በቅሬታዎቹ ላይ ተገቢውን ክትትል አላደረጉም ሲሉ የከሰሱ ሲሆን፣ ፓርቲው የክስተቶቹን ዝርዝር መረጃ እና ለምስክሮች ሊሆኑ የሚችሉ ሰዎችን አድራሻ መስጠቱን ገልጸዋል። “ፖሊስም ሆነ የምርጫ ኮሚቴው አንድም ምስክር አልጠሩም” ብለዋል። “እንደሚታየው ድምዳሜው አስቀድሞ ተደርሶበት ነበር።”
ፖሊስ የቀረቡት ቅሬታዎች ስልታዊ የምርጫ ማጭበርበርን ያመለክታሉ የሚለውን ሀሳብ ውድቅ አድርጓል። ባለሥልጣናቱ ሰፋ ያሉትን ክሶች የሚደግፍ የምርመራ ወይም የስለላ ማስረጃ እንደሌላቸው የተናገሩ ሲሆን፣ ከምርጫ ታማኝነት ጋር የተያያዙ ክስተቶች ካለፈው ምርጫ ጋር ሲነጻጸር ወደ 40 በመቶ በሚጠጋ መጠን መቀነሳቸውን አስታውቀዋል።
በማንሱር አባስ በሚመራው ራአም ፓርቲ ድጋፍ ምትክ ለመራጮች ገንዘብ አቅርበዋል በሚል ጥርጣሬ በደቡብ እስራኤል ሦስት ሰዎች ከታሰሩ በኋላ የተለየ ምርመራ ተጀምሯል። ፖሊስ በመኖሪያ ቤታቸው ባደረገው ፍተሻ ጥሬ ገንዘብ፣ የድምፅ መስጫ ወረቀቶች እና ከምርጫ ወንጀሎች ጋር ግንኙነት አላቸው ተብለው የተጠረጠሩ ሌሎች ቁሳቁሶችን ማግኘቱን አስታውቋል።
ተጠርጣሪዎቹ ጥፋት መፈጸማቸውን አስተባብለዋል። ጠበቆቻቸው ለገንዘቡ እንደ የመጓጓዣ ወጪዎች እና የበጎ አድራጎት ልገሳዎች ያሉ አማራጭ ማብራሪያዎችን የሰጡ ሲሆን፣ ራአም በበኩሉ ባለሥልጣናት አክቲቪስቶቹን በፖለቲካዊ ምክንያቶች ኢላማ አድርገዋል ሲል ከሷል።
ምርመራው አሁንም ክፍት ቢሆንም፣ መርማሪዎች ከፍተኛ የሆነ የጥፋተኝነት ማስረጃ እንዳላገኙ እና መዝገቡ ይዘጋል ተብሎ እንደሚጠበቅ ፖሊስ አስታውቋል። የራአም አመራር በተጠረጠረው እቅድ ላይ መመሪያ ሰጥቷል ወይም ተሳትፏል የሚል ክስ አልቀረበም። ጉዳዩ በሊኩድ የተከሰሰውን ሰፋ ያለ የተቀናጀ ማጭበርበር አላረጋገጠም።
ዚኒ ከሶህልበርግ የሐሙስ መመሪያ በፊት በምርጫው ሂደት ላይ እምነት እንዳላቸው ገልጸው ነበር። የማዕከላዊ ምርጫ ኮሚቴን የዕዝ ማዕከል ማክሰኞ ዕለት የጎበኙት የሺን ቤት ኃላፊ፣ ድምፅ አሰጣጡን ለመጠበቅ የተደረጉትን ዝግጅቶች አድንቀዋል።
“በእስራኤል ውስጥ የሚካሄዱ ምርጫዎች ደህንነታቸው የተጠበቀ፣ በአግባቡ የሚካሄዱ እና አበረታች በሆነ መንገድ ቁጥጥር የሚደረግባቸው ናቸው” ሲሉ ዚኒ ተናግረዋል። ሂደቱን ለማደናቀፍ የሚደረጉ ሙከራዎች ፈታኝ ሆነው መቀጠላቸውን ያመኑ ቢሆንም፣ በምርጫ ባለሥልጣናት እና በፖሊስ መካከል ያለው ትብብር ደህንነቱ እንዲጠበቅ ማገዙን ገልጸዋል።
