በፔሳች ቤንሰን • 14 जुन 2026

እየሩሳሌም፣ 14 ጁን 2026 (TPS-IL) — የአንጀት ግንድ ሕዋሳት የባክቴሪያ ኢንፌክሽንን በቀጥታ ሊለዩ እና ባህሪያቸውን በፍጥነት በመቀየር ምላሽ መስጠት እንደሚችሉ የእስራኤል ሳይንቲስቶች አገኙ፣ ይህ ግኝት አንጀት ኢንፌክሽንን እንዴት እንደሚዋጋ እና የሕብረ ሕዋሳትን ንፅህና እንደሚጠብቅ ለመረዳት አዳዲስ መንገዶችን ሊከፍት ይችላል።

በዌይዝማን የሳይንስ ኢንስቲትዩት እና በዕብራይስጥ የየሩሳሌም ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪዎች የተደረገው የቅርብ ጊዜ ጥናት የግንድ ሕዋሳትን እንደ ተራ ሕብረ ሕዋሳትን ብቻ እንደሚጠብቁ ተገብሮ “አንሺዎች” አድርጎ የሚመለከተውን ባህላዊ አመለካከት ይፈታተናል። ይልቅስ፣ አንጀቱ ሲበከል በንቁ ሁኔታImmune defense ውስጥ መሳተፍ እንደሚችሉ ግኝቶቹ ይጠቁማሉ።

ትንሹ አንጀት ከአካሉ በፍጥነት ከሚታደሱ ሕብረ ሕዋሳት አንዱ ሲሆን፣ ሽፋኑ በግምት በየአምስት ቀኑ ይታደሳል። በመደበኛ ሁኔታዎች ውስጥ፣ የአንጀት ግንድ ሕዋሳት ይህንን ማገጃ ለመጠበቅ ያለማቋረጥ ይከፋፈላሉ፣ ንጥረ ምግቦችን የሚወስዱ፣ ንፋጭ የሚያመነጩ እና ከጎጂ ማይክሮቦች የሚከላከሉልዩ ኤፒተልያል ሕዋሳትን ያመነጫሉ።

እስካሁን ድረስ እነዚህ የግንድ ሕዋሳት ራሳቸውን ከማደስ ጋር ቀስ በቀስ መለያየትን የሚያስተካክሉት እንደ መደበኛ የሕብረ ሕዋስ ጥገና አካል ብቻ እንደሆነ ይታሰብ ነበር።

«ንቁ የመከላከያ ፕሮግራም»

በዌይዝማን ኢንስቲትዩት ከሚገኘው የዶ/ር ሞሼ ቢቶን ቤተ ሙከራ በዶ/ር ሳቻ ላቮን የሚመሩት ተመራማሪዎች ከየሩሳሌም ዕብራይስጥ ዩኒቨርሲቲ ከዶ/ር ማታን ኮፍሪ ጋር በመተባበር ሳልሞኔላ ለተጋለጡ አይጦች የአንጀት ኢንፌክሽን ጥናት አድርገዋል።

በ 24 ሰዓታት ውስጥ ባክቴሪያዎቹ ከፍተኛ መጠን ያላቸውን የአንጀት ግንድ ሕዋሳት ወረው እንደነበር ተደርሶበታል። ወደ ሕብረ ሕዋስ ውድቀት ከማድረስ ይልቅ፣ ኢንፌክሽኑ የሕዋስ ዝውውር በፍጥነት እንዲጨምር አድርጓል።

የነጠላ ሕዋስ ጂኖሚክ ትንተና እንደሚያሳየው የተበከሉ የግንድ ሕዋሳት ከግንድ መሰል ሁኔታቸው ወጥተው ወደ የበሰሉ ኤፒተልያል ሕዋሳት የመለወጥ እድላቸው ከፍተኛ ነው። እነዚህ ሕዋሳት አጭር ዕድሜ አላቸው ነገር ግን ከባክቴሪያ ኢንፌክሽን ለመከላከል የተሻለ መሣሪያ አላቸው።

እንደ ተመራማሪዎቹ ገለጻ፣ ይህ ሂደት የተበከሉ የግንድ ሕዋሳትን ከራሳቸው ከሚያድሱ ገንዳ ውስጥ ሲያስወግድ ባክቴሪያ ተከላካይ ንጥረ ነገሮችን ማመንጨት የሚችሉ ሕዋሳትን ቁጥር በአንድ ጊዜ ይጨምራል።

«ይህ ለጉዳት የሚሰጥ ምላሽ ብቻ ሳይሆን በኢንፌክሽኑ ራሱ የሚነሳ ንቁ የመከላከያ ፕሮግራም ነው» ብለዋል ሳይንቲስቶቹ።

ቢቶን ሂደቱ የተበከሉ የግንድ ሕዋሳት ያለዕድሜያቸው እንዲበስሉ እንደሚያስገድድ፣ እንዳይከፋፈሉ እንደሚያደርግ አስረድተዋል።

«በአንጀት ውስጥ ያሉ ግንድ ሕዋሳት ባክቴሪያ ሲወራቸው ብስለታቸውን እንደሚያፋጥኑ ደርሰንበታል» ብለዋል። «እነዚህ የግንድ ሕዋሳት እንደ መደበኛ የሕብረ ሕዋስ እድሳት አካል በየቀኑ የሚከፋፈሉ በመሆናቸው፣ ይህ ዘዴ የተበከሉ ሕዋሳት ማባዛታቸውን እንዳይቀጥሉ ያረጋግጣል። በእርግጥ፣ የተበከለው ግንድ ሕዋስ ረጅም ኢንፌክሽንን ለመከላከል እና ጤናማ ሕዋሳት ሕብረ ሕዋሳቱን እንዲያገግሙ ለማስቻል ራሱን የማደስ ችሎታውን አሳልፎ ይሰጣል።»

ምላሹ የአካባቢውን መከላከያ እንደሚያጠናክርም አክለዋል። «ሌላው ጥቅም የግንድ ሕዋሳት ፀረ-ባክቴሪያ ንጥረ ነገሮችን ማመንጨት ወደሚችሉ ኤፒተልያል ሕዋሳት በመለወጥ በሕብረ ሕዋሱ ውስጥ ያላቸውን መገኘት ይጨምራሉ።»

ተመራማሪዎቹ ኢንፌክሽንን የሚለዩ በሕዋሳት ውስጥ ያሉ የፕሮቲን ውህዶች የሆኑትን ኢንፍላማሶሞችን ለዚህ ምላሽ ዋና ቀስቃሽ አድርገው ለይተዋል። እነዚህ አወቃቀሮች የባክቴሪያ ወረራዎችን እንደ ውስጣዊ የማንቂያ ስርዓቶች ይሠራሉ።

አንዴ ከነቁ፣ ኢንፍላማሶሞች ግንድ ሕዋሳት ያለጊዜው እንዲበስሉ በቀጥታ ይገፋፋሉ። ከሁሉም በላይ፣ ይህ ምላሽ የሚሰራ የበሽታ መከላከል ስርዓት በሌላቸው አይጦች ውስጥም እንኳ ይከሰታል፣ ይህም ዘዴው ራሱ ለግንድ ሕዋሳት ውስጣዊ መሆኑን እና በውጭ የመከላከል ምልክት ላይ የተመካ አለመሆኑን ይጠቁማል።

ለሳልሞኔላ የተጋለጡ ጥቃቅን የሰው አንጀት ሞዴሎች በሆኑት በምርምር ቤተ ሙከራ ውስጥ ባደጉ የሰው አንጀት ኦርጋኖይድስ ውስጥም ተመሳሳይ ምላሽ ታይቷል።

በራምት ጋን በሚገኘው ሼባ ሕክምና ማዕከል ከተመራማሪዎች ጋር በመተባበር ቡድኑ ከክሮን በሽታ ጋር የተያያዙ ከባክቴሪያ ኢንፌክሽኖች ጋር በዚህ መንገድ መካከል ሊኖር የሚችል ግንኙነት ለይቷል።

ሊሆኑ የሚችሉ አዳዲስ ሕክምናዎች

ግኝቶቹ አንጀቱ በኢንፌክሽን ጊዜ ንፅህናውን እንዴት እንደሚጠብቅ ለማብራራት ሊረዱ ይችላሉ እና እንደ ክሮን በሽታ ላሉ እብጠት አንጀት በሽታዎች ትርጉም ሊኖራቸው ይችላል።

ጥናቱ እንደሚያመለክተው ይህ የግንድ ሕዋስ ምላሽ ከመጠን በላይ ንቁ ከሆነ፣ ከመጠን በላይ የግንድ ሕዋስ ብስለት በማምጣት እና መደበኛውን የሕብረ ሕዋስ ሚዛን በማዛባት ለሥር የሰደደ እብጠት አስተዋጽኦ ሊያደርግ ይችላል። ይህንን ዘዴ መረዳት ምላሹን ለማስተካከል የታለሙ የወደፊት ሕክምናዎችን ሊያስከትል ይችላል።

ሁለተኛው ሊሆን የሚችል ትግበራ የአካልን የአንጀት ኢንፌክሽን የመዋጋት ችሎታ ማሻሻልን ያካትታል። ይህንን የተፈጥሮ ዘዴ በማጎልበት፣ በተለይም የበሽታ መከላከል ስርዓታቸው በተዳከሙ ታካሚዎች ላይ የባክቴሪያ ማጽዳትን ማጠናከር ይቻል ይሆናል።

ተመራማሪዎቹ ዘዴው እንደ አንጀት ባሉ በፍጥነት በሚታደሱ ሕብረ ሕዋሳት ውስጥ ካንሰርን ለመከላከል ሰፊ እንድምታ ሊኖረው እንደሚችል ይጠቁማሉ። የተበከሉ ወይም የተበላሹ የግንድ ሕዋሳት ራሳቸውን እንዳያድሱ ተገድደው ወደ አጭር ሕዋሳት እንዲበስሉ ስለሚደረጉ፣ ሂደቱ ያልተለመደ ወይም ከቁጥጥር ውጪ የሆነ የሕዋስ እድገትን ለመከላከል ይረዳል። ተመሳሳይ ዘዴዎች እንደ ዲ ኤን ኤ ጉዳት ካሉ ሌሎች የሴሉላር ጭንቀት ዓይነቶች ጋር ምላሽ ከሰጡ፣ ዕጢ እንዳይፈጠር እንደ ውስጣዊ መከላከያ ሊያገለግሉ ይችላሉ።

ይህ ማለፊያ መንገድ ለታከመ ዓላማዎች ሊውል ይችል እንደሆነ እና እንዴት እንደሚቻል ለመወሰን ተጨማሪ ምርምር ያስፈልጋል።

ጥናቱ በግምገማ በተደረገበት Nature Immunology ላይ ታትሟል።