በፔሳህ ቤንሰን • ኦክቶበር 25, 2026
ኢየሩሳሌም, 25 ኦክቶበር, 2026 (TPS-IL) — የቀድሞው የጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዝዳንት አሸር ግሩኒስ በጤና ችግር ምክንያት በባህር ሰርጓጅ መርከብ ጉዳይ ላይ የተቋቋመውን የእስራኤል መንግሥታዊ የመርማሪ ኮሚሽን ኃላፊነት እየለቀቁ ሲሆን፣ ኮሚሽኑ በሚቀጥሉት ሳምንታት ከጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ እና ከሌሎች ከፍተኛ ባለስልጣናት ምስክርነት ለመቀበል በዝግጅት ላይ ነው።
የጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዝዳንት ይስሐቅ አሚት እሁድ ዕለት ባስታወቁት መሠረት፣ በጡረታ የተገለሉት የጠቅላይ ፍርድ ቤት ዳኛ ዝቪ ዚልበርታል የሊቀመንበርነቱን ቦታ ይረከባሉ። ዚልበርታል ኮሚሽኑ እ.ኤ.አ. በ2022 ከተቋቋመበት ጊዜ ጀምሮ የኮሚሽኑ አባል ነበሩ። አሚት በተጨማሪም የማዕከላዊ-ሎድ አውራጃ ፍርድ ቤት ፕሬዝዳንት የሆኑትን ሩት ሎርችን ፓነሉን እንዲቀላቀሉ ሰይመዋል።
የሰራተኞች ለውጥ የተደረገው፣ ኮሚሽኑ ግኝቶቹ የእስራኤልን የባህር ኃይል ግዢ ውሳኔዎች በሚመለከቱ ውድቀቶች ውስጥ በግላቸው ተጠያቂ ሊያደርጋቸው እንደሚችል ማስጠንቀቂያ ከደረሳቸው ግለሰቦች በኖቬምበር እና ዲሴምበር ምስክርነት ለመቀበል እየተዘጋጀ ባለበት ወቅት ነው። ችሎቶች በኖቬምበር 1 እንዲጀምሩ የታቀደ ሲሆን፣ ኔታንያሁ በዲሴምበር 7 ምስክርነታቸውን ይሰጣሉ ተብሎ ይጠበቃል።
እንዲመሰክሩ ከተጠሩት ሌሎች ግለሰቦች መካከል የእስራኤል መከላከያ ሠራዊት (IDF) የጦር ኃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ሌተና ጄኔራል ኢያል ዛሚር፣ የቀድሞው ፕሬዝዳንት ሬውቨን ሪቭሊን፣ የቀድሞው የመከላከያ ሚኒስትር ሞሼ ያአሎን እና ሌሎች ከፍተኛ ባለስልጣናት ይገኙበታል።
«የባህር ሰርጓጅ መርከብ ጉዳይ» እየተባለ የሚጠራው በጀርመኑ የመርከብ አምራች ቲሰንክሩፕ (ThyssenKrupp) የተፈጸሙ ዋና ዋና የባህር ኃይል ግዢ ስምምነቶችን የሚያተኩር ሲሆን፣ ይህም በግምት 1.5 ቢሊዮን ዩሮ ($1.6 ቢሊዮን) ሶስት የባህር ሰርጓጅ መርከቦችን እና ሳአር 6-ክፍል የሚሳኤል መርከቦችን በ430 ሚሊዮን ዩሮ ($482 ሚሊዮን) መግዛትን ያካትታል።
እነዚህ ግብይቶች ስለተጠረጠረ የሙስና ወንጀል፣ የጥቅም ግጭት እና የንግድ ጉዳዮች የእስራኤልን ብሔራዊ ደህንነት በሚነኩ ውሳኔዎች ላይ ተጽዕኖ አሳድረው እንደሆነ ጥያቄዎችን አስነስተዋል። መርማሪዎች የባህር ሰርጓጅ መርከቦችን ቁጥር ለማስፋፋት የተላለፈውን ውሳኔ፣ ለጦር መርከቦቹ የወጣ ዓለም አቀፍ ጨረታ መሰረዙን እና እስራኤል ለግብፅ የጀርመን ባህር ሰርጓጅ መርከቦች ሽያጭ የሰጠችውን ይሁንታ የመረመሩ ሲሆን ይህም የእስራኤልን ወታደራዊ ብልጫ ስለማስጠበቅ ስጋት አስነስቷል።
በ2021 ከጉቦ ውንጀላ ጋር በተያያዘ በበርካታ ሰዎች ላይ ክስ የቀረበ ሲሆን፣ ከነዚህም መካከል የመንግሥት ምስክር ለመሆን ስምምነት ተፈራርመው የነበሩት የቀድሞው የቲሰንክሩፕ የእስራኤል ተወካይ ሚኪ ጋኖር ይገኙበታል። ጋኖር በኋላ ላይ መርማሪዎች ሐሰተኛ መረጃ እንዲሰጥ ጫና አድርገውበታል በሚል ከስምምነቱ ራሱን አግልሏል። ፍርድ ቤት በመቀጠል ለፖሊስ የሰጣቸውን ቃላት ከማስረጃነት ለማስቀረት ያቀረበውን ጥያቄ ውድቅ አድርጎታል።
በጁን 2024 ኮሚሽኑ ለኔታንያሁ፣ ለያአሎን፣ ለቀድሞው የሞሳድ ኃላፊ ዮሲ ኮሄን፣ ለቀድሞው የባህር ኃይል አዛዥ ራም ሮትበርግ እና ለቀድሞው ከፍተኛ የባህር ኃይል መኮንን አቭነር ሲምሆኒ የኮሚሽኑ ግኝቶች በግላቸው ተጠያቂ ሊያደርጋቸው እንደሚችል የሚያሳውቁ የማስጠንቀቂያ ደብዳቤዎችን አሰራጭቷል።
ኮሚሽኑ ግኝቶቹ ኔታንያሁ በብሔራዊ ደህንነት ላይ ጉዳት በማድረስ ረገድ ተጠያቂ ሊያደርጋቸው እንደሚችል አስጠንቅቋል።
