የባህል ሚኒስቴር፡ የድጋፍ መስፈርቶች በግምት በሁለት ሳምንታት ውስጥ ይታተማሉ
በክኔሴት አባል (ኤምኬ) ጽቪካ ሱኮት የሚመራው የትምህርት፣ ባህል እና ስፖርት ኮሚቴ ዛሬ (እሁድ) በጦርነቱ ምክንያት በባህል ዘርፍ ላይ ስለተፈጠረው ቀውስ ውይይት አድርጓል።
የትምህርት ኮሚቴ ሰብሳቢ የክኔሴት አባል (ኤምኬ) ጽቪካ ሱኮት፡- «ባህል የሕዝብ እስትንፋስ እና መንፈስ ነው። ኮሚቴው የፋይናንስ እና የባህል ሚኒስቴሮች ቀውስ በሚከሰትበት ጊዜ የባህል ባለሙያዎች ቀጣይነት ያለው እንቅስቃሴ የሚያረጋግጥ ቋሚ የድጋፍ ማዕቀፍ እንዲያቋቁሙ ይጠይቃል» ብለዋል።
እንደ እስራኤል ባንክ መረጃ ከሆነ በየካቲት 2026 በባህል፣ ሥነ ጥበብ እና መዝናኛ ዘርፍ ተቀጥረው የሚሠሩ ሰዎች ቁጥር በግምት 80,000 የነበረ ሲሆን ይህም በኢኮኖሚው ውስጥ ካሉ አጠቃላይ ተቀጣሪዎች 2.5 በመቶ አካባቢ ነው። በመጋרץ 26, 2026 በ«አንበሳ ግሣቴ» (Lion’s Roar) ኦፕሬሽን ወቅት የባህል ሚኒስቴር በጦርነቱ ምክንያት የገቢ ማጣት አደጋን ለመቋቋም በሚኒስቴሩ ድጋፍ የሚደረግላቸውን የባህል ተቋማት ለመርዳት የታሰቡ የድጋፍ መስፈርቶች ረቂቅ ለሕዝብ አስተያየት አሳትሟል። ይህ ከጥቅምት 2023 ጀምሮ ባለው የጦርነት ጊዜ ውስጥ ከታተሙት የቀድሞ መመዘኛዎች ጋር በሚመሳሰል መልኩ ነው።
የባህል ሚኒስቴር ተወካይ ማሪያ ያሪቭ የድጋፍ መስፈርቶቹ በቅርቡ እንደሚታተሙ ገልጸዋል፡- «ረቂቁ እስካሁን አልተጠናቀቀም፣ ነገር ግን በግምት በሁለት ሳምንታት ውስጥ እንደሚታተም እገምታለሁ። እኛን ጨምሮ ሁሉም ሰው እየጠበቀው ነው። ከሰሜን በተቀበሉት የሕዝብ አስተያየቶች ላይ በመመስረት ለውጦችን ስላካተትን በአሁኑ ጊዜ ከፍትህ ሚኒስቴር ጋር በመማከር ላይ ይገኛል» ብለዋል።
የፋይናንስ ሚኒስቴር ተወካይ ኦሜር ኮሄን፡- «የፋይናንስ እና የባህል ሚኒስቴሮች የባህል ዘርፍ ልዩ ፍላጎቶች ይገነዘባሉ። ድጋፍ የሚደረግላቸው ተቋማት ልዩ እርዳታ ያገኛሉ። ከጦርነቱ መጀመሪያ ጀምሮ የባህል ባለሙያዎችም ሊጠቀሙባቸው የሚችሉ መደበኛ ትራኮች ነበሩ፤ የአሁን ማዕቀፍ ለአንዳንድ ንግዶች ተስማሚ ነው» ብለዋል። ኮሄን ከባህል ተቋማት ጋር ያልተገናኙ በራሳቸው ለሚተዳደሩ ግለሰቦች እርዳታ ለመስጠት ያለውን አስቸጋሪነት አምነዋል።
የውይይቱ አስጀማሪዎች አንዱ የሆኑት የክኔሴት አባል (ኤምኬ) መራቭ ቤን አሪ፡- «ከጥቅምት 7 ጀምሮ የባህል ዓለም በህልውና ሁኔታ ውስጥ ይገኛል። የመዝናኛ ስፍራዎች እየተዘጉ እና ሳይከፈቱ ቀርተዋል፣ የሚከፈቱትም በየዕለቱ ችግሮች ያጋጥሟቸዋል። የካሳ ማዕቀፍ ለዚህ ዘርፍ በቂ ድጋፍ አይሰጥም» ብለዋል።
የክኔሴት አባል (ኤምኬ) ኤይታን ጊንዝበርግ፡- «አንድ ዘፋኝ ከጥቂት ቀናት በፊት ገቢ እና ሥራ ስለሌላቸው ሕይወታቸውን ስለማጥፋት ከሁለት ጓደኞቹ ጋር እንዳወሩ ነግሮኛል። ገቢያቸው በመጀመሪያ ደረጃ ከፍተኛ አይደለም፤ ሁሉም ሚሊዮኖችን የሚያተርፍ እና ስታዲየሞችን የሚሞላ ትልቅ ከዋክብት አይደለም፣ እናም ወዲያውኑ ካሳ እንዳያገኙ የሚያደርግ ምንም ምክንያት የለም» ብለዋል።
የግል ሥራ ፈጣሪዎች እና ፍሪላነሮች መድረክ ሰብሳቢ ራሚ ቤጃ፡- «እኛ የትርኢት ንግድን መረጥን፣ ነገር ግን ምንም ንግድ የለም። የፋይናንስ ሚኒስቴር ከቀጣይ አራጂ እና እንደ እኔ ያለ የፌስቲቫል አዘጋጅ መካከል መለየት እንደማይችሉ ይናገራል፣ እናም ይህንን አልረዳሁም ምክንያቱም ብሔራዊ የኢንሹራንስ ተቋም በሌላ በኩል በደንብ ይገነዘበኛል። በሰሜን ለሚገኙ ንግዶች ልዩ ካሳ እንደሚሰጥ እና ቅድመ ክፍያዎችም እንደተደረጉላቸው ሁሉ ለባህል ኢንዱስትሪው፣ ተቋማዊም ይሁን ግለሰባዊም እንዲሁ ሊደረግ ይችላል። በገቢው ላይ ከ80 በመቶ በላይ ቅናሽ እስካለ ድረስ ነፃ መሆን እንደሚፈልግ መታወቅ አለበት» ብለዋል። ቤጃ ፌስቲቫሎች አንድ በአንድ መሠረዛቸውን አብራርተዋል፡- «ለፑሪም የተሰረዘው የဟာሞር ፌስቲቫል 200 ሠራተኞች። ሁሉም ኑሯቸውን አጡ፣ እናም እኔ እንደ አዘጋጅ አጣሁ። እንዲሁም በጸደይ ፌስቲቫል ላይ እንዲሠሩ የታቀዱት 120 ሠራተኞች ተሰርዘዋል። በሁለት ቀናት ውስጥ ለነፃነት ቀን ክፍት μ ስታንድ ማቋቋም አልቻልኩም፣ ስለዚህም ያም ተሰርዟል። እናም እዚህ እውነተኛ ቀውስ ውስጥ ያለ ኢንዱስትሪ አለ፣ ኑሯቸው እየተነፈገ ያለ፣ እና የእስራኤል መንግሥት አልተሳተፈም» ብለዋል።
የሲምፎኒ ኦርኬስትራ ሙዚቀኞች ኮሚቴ ሰብሳቢ አቪታል ሃንድለር፡- «አብዛኛዎቹ የኦርኬስትራ ሙዚቀኞች፣ በመደበኛነት ትልቅ ገንዘብ የማያገኙ፣ በ7,000-10,000 ሼኬል መካከል፣ ባለፉት ሁለት ወራት ውስጥ ገንዘብ አላገኙም፣ እና አሁን አላቸው። ዛሬ ሌላ ሙዚቃ የሚፈልጉ ሙዚቀኞችን አውቃለሁ» ብለዋል።
የአኩም (ACUM) ምክትል ዳይሬክተር ኢራን ኦሃና በውይይቱ ላይ የሮያሊቲ ጉዳይ አንስተዋል፡- «እነዚህ አሁን ብቻ ሳይሆን ወደፊትም ጉዳት እየደረሰባቸው ያሉ ትናንሽ ንግዶች ናቸው። እነዚህ ሺዎች የሚቆጠሩ ፈጣሪዎች ድጋፍ የሚደረግላቸው አካል እንዲሆኑ እንጠይቃለን» ብለዋል።
የቱሪዝም እና የባህል ኮሚቴ ሰብሳቢ የክኔሴት አባል (ኤምኬ) ጽቪካ ሱኮት የውይይቱን ማጠቃለያ ላይ ሲናገሩ፡- «እዚህ እየተነሱ ካሉ የይገባኛል ጥያቄዎች እና የባህል ሚኒስቴር ከሚያቀርበው መካከል ትልቅ ክፍተት አለ። ኮሚቴው እነዚህን ጉዳዮች ለመመርመር በሁለት ሳምንታት ውስጥ ተከታይ ውይይት ያደርጋል» ብለዋል።
